Πείραμα τοΥ Ερατοσθένη

Αναβιώνοντας το «Πείραμα του Αιώνα»: Μετρώντας τη Γη στην Αυλή μας

Σήμερα, 23/03/2026 (αντί για 20/03/2026 λόγω καιρικών συνθηκών) οι μαθητές του σχολείου μας άφησαν για λίγο τα θρανία και μεταμορφώθηκαν σε μικρούς επιστήμονες, ακολουθώντας τα βήματα του σπουδαίου μαθηματικού και αστρονόμου Ερατοσθένη του Κυρηναίου.

Η Ιδέα πίσω από το Πείραμα

Το πείραμα του Ερατοσθένη (3ος αι. π.Χ.) θεωρείται ένα από τα δέκα ομορφότερα πειράματα στην ιστορία της Φυσικής. Η λογική του βασίζεται στην παρατήρηση ότι, την ίδια χρονική στιγμή, ο Ήλιος ρίχνει σκιές με διαφορετική γωνία σε διαφορετικά σημεία της Γης, λόγω της καμπυλότητάς της.

Πώς το Πραγματοποιήσαμε:

• Με τον ήλιο ακριβώς πάνω από το σχολείο μας το μεσημέρι, χρησιμοποιήσαμε απλά μέσα για να λύσουμε ένα κοσμικό πρόβλημα:

• Στήσαμε μια ράβδο  κάθετα στο έδαφος.

• Μετρήσαμε το ύψος της και το μήκος της σκιάς που σχηματίστηκε στο έδαφος.

• Υπολογίσαμε τη γωνία των ηλιακών ακτίνων χρησιμοποιώντας τριγωνομετρία.

• Στη συνέχεια, γνωρίζοντας την απόσταση του σχολείου μας από τον Ισημερινό, χρησιμοποιήσαμε την απλή μέθοδο των τριών, για να βρούμε την περίμετρο της γης και στην συνέχεια την ακτίνα της.

Γιατί είναι Σημαντικό;

Πέρα από τους αριθμούς και τις πράξεις, το πείραμα αυτό μας δίδαξε ότι η επιστήμη δεν χρειάζεται πάντα ακριβά εργαστήρια και δορυφόρους. Χρειάζεται παρατήρηση, κριτική σκέψη και συνεργασία. Καταφέραμε να αποδείξουμε μόνοι μας ότι η Γη είναι σφαιρική και να εκτιμήσουμε το μέγεθός της, νιώθοντας την ικανοποίηση της ανακάλυψης που ένιωσαν οι αρχαίοι Έλληνες επιστήμονες.

«Η γνώση κερδίζεται όταν τολμάς να ρωτήσεις "γιατί" και έχεις την υπομονή να μετρήσεις τη σκιά σου.» 

Οι Υπεύθυνοι Καθηγητές

Στέφανος Χατζηπροδρόμου

Κωνσταντίνος Σωτηριάδης